Aidat gecikme tazminatı nedir?

Apartman ya da sitede aidat ve ortak gider payını zamanında ödemeyen kat maliki, borcun yanında bir de gecikme tazminatı öder. Bu tazminatın dayanağı 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesidir. Kanuna göre ödemede geciken kat maliki, geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür.

Gecikme tazminatı faiz gibi işler ama kanunda ayrı bir kurum olarak düzenlenmiştir. Yönetimin ayrıca bir faiz oranı belirlemesine gerek yoktur; oran doğrudan kanundan gelir. Oran 2007'de yapılan değişiklikle aylık %10'dan %5'e indirildi. 2007 öncesine ait çok eski borçlarda farklı bir oran gündeme gelebilir, bu tür dosyalarda hukukçuya danışmak gerekir.

Araç nasıl hesaplar?

Aylık aidat tutarını, ödenmeyen ilk ayın son ödeme tarihini, kaç ay ödenmediğini ve hesap tarihini girersiniz. Araç sonraki vadeleri her ay aynı güne koyar. Ay o günü içermiyorsa ayın son günü vade sayılır; 31 Ocak'tan sonraki vade 28 Şubat, ondan sonraki 31 Mart olur. Her ay için gecikme ayrı hesaplanır ve toplanır.

Gün bazlı yöntem

Tazminat = Aidat × aylık oran × gecikme günü / 30

Aylık %5 oran 30 güne bölünür ve gecikilen gün sayısıyla çarpılır. Örneğin 1.500 ₺'lik bir aidatın bir günlük tazminatı 1.500 × 0,05 / 30 = 2,50 ₺'dir. Araç varsayılan olarak bu yöntemi kullanır.

Tam ay yöntemi

Tazminat = Aidat × aylık oran × tamamlanan ay sayısı

Bu yöntemde yalnız dolan aylar sayılır, artakalan günler hesaba girmez. Uygulamada gün bazlı ve ay bazlı yaklaşımların ikisine de rastlanıyor. Kanun "geciktiği günler için" ifadesini kullandığından gün bazlı hesap daha yaygın görünüyor; yine de iki sonucu yan yana görmek için yöntemi değiştirebilirsiniz.

Her iki yöntemde de hesap basittir. Önceki ayların tazminatına yeniden tazminat işletilmez, yalnız ödenmeyen aidatın kendisi esas alınır.

Örnek hesaplar

Örnek 1: Altı ay ödenmemiş aidat, gün bazlı

Aylık aidat 1.500 ₺. İlk ödenmeyen ayın vadesi 15 Ocak 2026, altı ay ödeme yapılmamış. Hesap tarihi 29 Ekim 2026, oran %5.

İlk satırın hesabı: 1.500 × 0,05 × 287 / 30 = 717,50 ₺. Ödenmeyen aidat toplamı 9.000 ₺ olduğundan borçlunun ödemesi gereken tutar 12.177,50 ₺ olur.

Örnek 2: Aynı borç, tam ay yöntemi

Aynı verilerle yalnız tamamlanan aylar sayılırsa aylar sırasıyla 9, 8, 7, 6, 5 ve 4 olur. Tazminat toplamı 2.925 ₺, genel toplam 11.925 ₺'dir. Fark, her ayın sonunda kalan günlerin hesaba girmemesinden doğar.

Örnek 3: Ay sonuna denk gelen vadeler

Aylık aidat 2.000 ₺, ilk vade 31 Ocak 2026, üç ay ödenmemiş, hesap tarihi 30 Nisan 2026. Vadeler 31 Ocak, 28 Şubat ve 31 Mart olur. Gecikme günleri 89, 61 ve 30'dur. Tazminatlar 296,67 ₺, 203,33 ₺ ve 100 ₺; toplam 600 ₺.

Uygulamada dikkat edilecek noktalar

Oran yönetim planıyla değiştirilebilir mi?

Uygulamada aylık %5'in kanuni oran olduğu ve yönetim planıyla düşürülemeyeceği görüşü yaygındır. Daha yüksek bir oran da kanunun üstüne çıkamaz. Yine de kendi yönetim planınıza ve kat malikleri kurulu kararlarına bakmanızda fayda var. Araçta oran alanı düzenlenebilir; varsayılan değer %5'tir.

Tazminat hangi tarihten başlar?

Araç her aidat için vade tarihini başlangıç alır. Yargı kararlarında başlangıç tarihi olarak vade, borçluya yapılan ihtar ya da icra takibinde ödeme emrinin tebliğ tarihinin esas alındığı örnekler bulunur. Takip ya da dava aşamasında hangi tarihin kabul edileceği dosyaya göre değişebilir. Gün sayısını ayrıca kontrol etmek isterseniz kaç gün kaldı aracı iki tarih arasındaki farkı verir.

Kiracı aidat ödemezse

Daire kiradaysa ortak giderler ve aidat bakımından kiracı ile kat maliki birlikte sorumludur. Yönetim, borcu kiracıdan da ev sahibinden de isteyebilir. Kiracının ödemediği aidatı kat maliki öderse bunu kiracıdan geri isteyebilir. Kira ilişkisinde artış hesabı için kira artış oranı hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Borç nasıl tahsil edilir?

Yönetim önce yazılı ihtarla ödeme ister. Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılır ya da sulh hukuk mahkemesinde dava açılır. Takipte aidat alacağı, işlemiş gecikme tazminatı ve takipten sonra işleyecek tazminat ayrı ayrı yazılır. Bu sayfadaki hesap, takip talebinden önce tutarı kabaca görmek içindir.

Aidat tutarı ay içinde değiştiyse

Araç her ay için aynı aidat tutarını kullanır. Yıl ortasında aidata zam geldiyse borcu iki döneme ayırıp iki ayrı hesap yapın: zamdan önceki aylar eski tutarla, sonraki aylar yeni tutarla. İki sonucun toplamı, toplam tazminatı verir. Bir ayın aidatını kısmen ödemiş bir borçlu için de kalan tutarı ayrı bir satır gibi hesaplamak pratik bir yoldur.

Hesap tarihini doğru seçmek

Hesap tarihi varsayılan olarak bugündür. Borcun ödeneceği günü biliyorsanız o tarihi girin; tazminat o güne kadar işler. İcra takibi açılacaksa takip tarihini seçerek takipten önce işlemiş tazminatı ayrıca görebilirsiniz. Vadesi hesap tarihinden sonra olan aylar için araç tazminatı sıfır gösterir.

Aidat ve ortak giderin hesabı

Gecikme tazminatı, doğru belirlenmiş bir aidat tutarı üzerinden işler. Aidatın daireler arasında nasıl bölüneceğini apartman aidat hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Kanunda aksi kararlaştırılmadıkça ortak giderlerin bir kısmı arsa payı oranında paylaşılır; bağımsız bölümlerin payını arsa payı hesaplama aracı hesaplar.

Aidat dışındaki borçlarda farklı kurallar uygulanır. Kira, ticari alacak ya da mahkeme kararından doğan borçlar için yasal veya ticari faiz söz konusudur; bunun için gecikme faizi hesaplama aracı daha uygundur. Ev sahibiyseniz yıllık giderlerinizi görmek için emlak vergisi hesaplama aracına da göz atabilirsiniz.

Sorumluluk reddi: Sonuçlar tahmini hesaptır ve hukuki görüş yerine geçmez. Başlangıç tarihi, kısmi ödemeler, eski dönem oranları ve yargı kararlarındaki farklı yaklaşımlar tutarı değiştirebilir. Takip veya dava öncesinde bir avukata ya da site yönetiminize danışın.