Gecikme faizi nedir

Bireysel tüketici kredisinde bir taksit zamanında ödenmezse banka, geciken tutar üzerinden ek faiz uygular. Bu ek faize gecikme faizi denir. Yukarıdaki araç gecikme faizini geciken taksit tutarı üzerinden hesaplar; sözleşmenizde farklı bir matrah yazıyorsa onu esas alın. Hesap; gecikme gün sayısına, aylık akdi faiz oranına ve sözleşmedeki koşullara göre değişir.

Yasal dayanak: yüzde otuz fazla sınırı

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği çıkarılmıştır. Bu yönetmeliğin 18. maddesinin ikinci fıkrasına göre belirli süreli tüketici kredilerinde gecikme faizi oranı, sözleşmedeki akdi faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçemez. Sözleşmede bu sınırı aşan bir oran varsa fazla kısım uygulanamaz; hesaplama yasal azami oranla yapılır. Yukarıdaki araç, sözleşmedeki oranı girdiğinizde bu sınırı kontrol eder ve aşılıyorsa uyarı gösterir.

Gecikme faizi nasıl hesaplanır

Hesaplama birkaç adımda yapılır. Önce aylık gecikme faizi oranı belirlenir, sonra bu orana göre faiz tutarı bulunur ve üzerine KKDF ile BSMV eklenir.

Sözleşmenizde ayrıca belirlenmiş bir gecikme faizi oranı varsa o oranı doğrudan araca girebilirsiniz. Araç, girdiğiniz oranın yasal azami sınırı aşıp aşmadığını da kontrol eder.

Gecikme günü sayısını hesaplarken iki tarihi kullanabilirsiniz. Taksit vadesini ve gerçek ödeme tarihini girerek araç günü otomatik hesaplar. Gün sayısını kendiniz biliyorsanız doğrudan sayı olarak da girebilirsiniz.

Örnek hesaplamalar

Örnek 1: 20 günlük gecikme

Taksit tutarı 5.000 ₺, aylık akdi faiz örnek oran olarak %3, gecikme süresi 20 gün. Aylık gecikme faizi oranı: %3 × 1,30 = %3,9. Günlük gecikme oranı yaklaşık %0,13. Gecikme faizi: 5.000 × 0,039 × 20/30 = 130,00 ₺. KKDF: 19,50 ₺. BSMV: 19,50 ₺. Toplam ek yük: 169,00 ₺. Taksitle birlikte ödenecek toplam: 5.169,00 ₺.

Örnek 2: 45 günlük gecikme

Taksit tutarı 12.000 ₺, aylık akdi faiz örnek oran olarak %4, gecikme süresi 45 gün. Aylık gecikme faizi oranı: %4 × 1,30 = %5,2. Gecikme faizi: 12.000 × 0,052 × 45/30 = 936,00 ₺. KKDF: 140,40 ₺. BSMV: 140,40 ₺. Toplam ek yük: 1.216,80 ₺.

Örnek 3: Sözleşmedeki oran yasal sınırı aşıyor

Sözleşmede aylık %5 gecikme faizi yazıyor, aylık akdi faiz ise örnek oran olarak %3. Azami gecikme oranı %3 × 1,30 = %3,9 olmalıdır. Sözleşmedeki %5 bu sınırın üzerinde olduğundan araç uyarı verir ve hesaplamayı %3,9 üzerinden yapar.

KKDF ve BSMV

Gecikme faizinin üzerine iki yasal yük eklenir. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi, tüketici kredilerinde %15 olarak uygulanmaktadır. Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi de tüketici kredileri için %15'tir. Her ikisi de gecikme faizi tutarı üzerinden ayrı ayrı hesaplanır. Araçtaki varsayılan değerler bu oranlara göre ayarlanmıştır. Sözleşmenizde farklı bir uygulama söz konusuysa oranları düzenleyebilirsiniz. Kesin oranlar için bankadan aldığınız sözleşme belgesini ya da bir mali müşaviri referans alın.

Muacceliyet: borcun tamamı istenebilir mi

Yönetmeliğin 18. maddesinin birinci fıkrası ayrı bir düzenleme içerir. Birbirini izleyen en az iki taksit ödenmezse banka otuz günden az olmamak üzere süre verir. Bu süre sonunda kalan borcun tamamını muaccel kılabilir, yani tek seferde ödenmesini talep edebilir. Bu araç muacceliyet hesabı yapmaz. Araç yalnızca tek bir taksit için gecikme faizini hesaplar. Birden fazla taksitin gecikmiş olduğu durumlarda her taksit ayrı ayrı hesaplanıp toplanması gerekir; araç bunu otomatik olarak yapmaz.

Kredi notu ve KKB kaydı

Taksit gecikmesi Kredi Kayıt Bürosu'na iletilir. Gecikmenin kredi notunuza yansıma süresi ve etkisi bankadan bankaya değişir. Ödeme geçmişi kredi notunu belirleyen başlıca etkenlerden biridir ve gecikme kayıtları sonraki kredi başvurularınızı olumsuz etkileyebilir. Kredi notu hesaplama sayfasında, notun nasıl belirlendiğine ilişkin genel bilgiye ulaşabilirsiniz.

Taksit gecikince ne yapmalı

Ödeme güçlüğü başladığında bankayla erken iletişime geçmek gecikme faizinin birikmesini sınırlar. Bankalar belirli koşullar altında ödeme planı yeniden düzenlemesi yapabilir. Kredi yapılandırma seçeneklerini değerlendirmek toplam maliyeti azaltabilir.

Hangi borçlara uygulanmaz

Kredi kartı borcu

Bu araç bireysel tüketici kredilerine özgüdür. Kredi kartı borçlarına uygulanamaz. Kredi kartında gecikme faizi oranlarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası belirler ve bu oranlar banka kredisindekilerden farklıdır. Kredi kartı borcunuz için kredi kartı borç hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Vergi ve kamu alacakları

Devlete ödenecek vergi, SGK primi veya diğer kamu alacaklarına uygulanan gecikme faizi bu araçla hesaplanamaz. Kamu alacakları farklı bir mevzuata ve farklı oranlara tabidir. Bu hesaplar için gecikme faizi hesaplama aracını inceleyebilirsiniz.

Yasal faiz

Yasal faiz; mahkeme kararına dayanan alacaklarda ya da taraflar arasında faiz oranı belirlenmemiş sözleşmelerde uygulanan faizdir. Banka tüketici kredisindeki gecikme faiziyle yasal faiz birbirinden ayrı kavramlardır. Yasal faizle ilgili hesaplama için yasal faiz hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.

Yıllık maliyet oranı

Kredinin başlangıç maliyetini gösteren yıllık maliyet oranı, zamanında ödeme varsayımıyla hesaplanır. Gecikme faizi, YMO hesabının dışındadır. YMO hakkında bilgi almak için yıllık maliyet oranı hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.

Birden fazla taksit gecikmiş olduğunda

Bu araç tek taksit için tasarlanmıştır. Her gecikmiş taksit farklı bir gün sayısına sahip olduğundan her biri için ayrı hesaplama yapılıp sonuçlar toplanmalıdır. Örneğin iki taksit gecikmişse birinci taksitin gecikme süresi daha uzundur; iki hesabı ayrı ayrı yapıp toplamak gerekir. Bankadan aldığınız güncel hesap ekstresi, her taksit için vade tarihini ve gecikme gün sayısını gösterir. Kredi erken kapatma maliyetini öğrenmek için kredi erken kapatma hesaplama aracına bakabilirsiniz.