Yıllık maliyet oranı (YMO), bir tüketici kredisinin gerçek yıllık maliyetini ölçen standarttır. Akdi faiz oranının yanı sıra tahsis ücreti, zorunlu sigorta, KKDF ve BSMV de hesaba katılır. Yukarıdaki araç, girdiğiniz tüm kalemleri yönetmeliğin formülüne göre işleyerek aylık ve yıllık maliyet oranını hesaplar, eşit taksitli ödeme planını gösterir.

YMO nedir ve neden önemlidir

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a dayanan Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği, YMO'yu şöyle tanımlar: faiz, ücret, vergi ve benzeri yükümlülükler dahil tüm ödemelerin bugünkü değerini kullandırılan krediye eşitleyen yıllık oran. Başka bir deyişle, elinizdeki kredi için gerçekte ne ödediğinizi tek bir sayıyla özetler.

Bankalar kredi tekliflerinde sözleşme faiz oranını öne çıkarır. Bu oran yalnızca anapara üzerindeki faizi yansıtır; tahsis ücreti, zorunlu sigorta ve vergiler ayrıca eklenir. YMO, tüm bu kalemleri tek hesaba toplar. Aynı vade ve tutar üzerinden iki krediyi karşılaştırmak istediğinizde YMO en güvenilir ölçüttür.

YMO nasıl hesaplanır

Hesaplama üç aşamada ilerler.

Brüt aylık faiz oranı

Akdi faiz oranı anaparanın faizini gösterir. Tüketici kredilerinde bu faizin üzerine KKDF ve BSMV eklenerek brüt aylık oran bulunur:

Örneğin aylık %3 akdi faiz, %15 KKDF ve %15 BSMV ile brüt aylık oran %3,9 olur. Konut kredilerinde KKDF ve BSMV uygulanmaz; yukarıdaki araçta bu iki oranı 0 girerek hesap yapabilirsiniz. Taksit planı için konut kredisi hesaplama aracına da bakabilirsiniz.

Eşit taksit planı ve iç verim oranı

Brüt aylık oran üzerinden eşit taksitli ödeme planı kurulur. Her taksit aynı tutardadır ve hem faiz hem anapara geri ödemesini içerir. Peşin alınan dosya ücreti ve sigorta, tüketicinin eline geçen net tutarı düşürür.

Yönetmeliğin dayandığı formül iç verim oranı yöntemidir:

Burada Ck kullandırılan net kredi tutarını, Dl her bir taksit ödemesini, tk ve sl ödemelerin yıl cinsinden zamanlarını gösterir (bir ay = 1/12 yıl). Bu eşitliği sağlayan X yıllık maliyet oranıdır. Aylık eşit taksitlerde X, aylık iç verim oranının 12 ay boyunca bileşiklenmesine denk gelir; bu aylık orana aylık maliyet oranı denir. Kapalı formu olmadığından sayısal yöntemlerle bulunur. Yukarıdaki araç bu hesabı otomatik yapar.

Yıllıklaştırma: bileşik ve basit

Aylık maliyet oranı bulunduktan sonra yıllık maliyet oranı bileşik formülle hesaplanır:

Paranın zaman değerini dikkate aldığı için bileşik hesap daha gerçekçidir. Karşılaştırma kolaylığı için araç bir de basit yıllık karşılığını verir:

Aylık %1,0794 için bileşik yıllık oran %13,75, basit karşılığı ise %12,95 olur. Oran ve vade yükseldikçe iki değer arasındaki fark artar.

Hangi masraflar YMO'ya dahildir, hangileri dahil değildir

YMO hesabına giren kalemler şunlardır:

• Akdi faiz
• KKDF (tüketici kredilerinde faiz üzerinden %15)
• BSMV (tüketici kredilerinde %15; 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 07.07.2023)
• Peşin tahsis veya dosya ücreti
• Peşin alınan zorunlu sigorta primleri
• Her ay taksitle ödenen ek masraflar (varsa)

Gecikme faizi YMO hesabına dahil edilmez. Sözleşme yapılırken öngörülemeyen bir maliyet olduğundan yönetmelik onu dışarıda tutar. Kredi gecikme faizi hesaplama aracıyla ödeme gecikmesi durumundaki tutarı ayrıca görebilirsiniz.

KKDF ve BSMV oranlarının güncel olup olmadığını kendi sözleşmenizden teyit edin; yasal düzenlemeyle değişebilirler.

Örnek hesaplamalar

Aşağıdaki örnekler yönetmelik ekindeki formüle göre hazırlanmıştır. Oranlar varsayımsal örnek oranlardır; gerçek banka oranlarını yansıtmaz.

Örnek 1: Vergi yok, küçük dosya ücreti

10.000 ₺ kredi, 12 ay, aylık %1 akdi faiz, KKDF ve BSMV 0, dosya ücreti 50 ₺. Taksit 888,49 ₺ olur. Tüketicinin eline geçen net tutar 9.950 ₺'dir; toplam geri ödeme 10.661,85 ₺. Aylık maliyet oranı %1,0794, yıllık maliyet oranı %13,75 (basit karşılığı %12,95). Vergi olmadığı bu örnekte YMO ile akdi faiz arasındaki fark yalnızca dosya ücretinden kaynaklanır.

Örnek 2: Vergili kredi, kısa vade

100.000 ₺ kredi, 12 ay, aylık %3 akdi faiz, KKDF %15, BSMV %15, dosya ücreti 500 ₺. Brüt aylık oran %3,9'a yükselir. Taksit 10.593,48 ₺, toplam geri ödeme 127.121,82 ₺. Net tutar 99.500 ₺. Aylık maliyet oranı %3,9863, yıllık maliyet oranı %59,85 (basit karşılığı %47,84). KKDF ve BSMV'nin aylık oranı %3'ten %3,9'a taşıması, YMO ile akdi faiz arasındaki farkın büyük bölümünü açıklar.

Örnek 3: Vergili kredi, uzun vade, sigorta ekli

100.000 ₺ kredi, 24 ay, aylık %3, KKDF %15, BSMV %15, dosya 500 ₺, peşin sigorta 1.500 ₺. Net tutar 98.000 ₺'ye düşer. Taksit 6.491,71 ₺, toplam geri ödeme 155.800,94 ₺. Aylık maliyet oranı %4,0973, yıllık maliyet oranı %61,91 (basit %49,17). Peşin sigorta eline geçen tutarı düşürdüğü için YMO ikinci örneğe göre yükselir.

Farklı senaryolar için ihtiyaç kredisi hesaplama aracını da kullanabilirsiniz.

Kredileri YMO ile karşılaştırma

İki teklifin YMO'sunu doğrudan karşılaştırmak için vade ve kredi tutarı aynı olmalıdır. Aynı koşullarda daha düşük YMO daha ucuz krediye işaret eder.

YMO'nun karşılaştırmayı önemli kıldığı durum, bir teklifin daha düşük akdi faiz ama yüksek dosya ücreti ya da zorunlu sigorta sunmasıdır. Taksit düşük görünse de toplam maliyet yüksek çıkabilir. YMO, masraflardaki bu farkı zaten içinde barındırır, ayrıca hesaplamanıza gerek kalmaz.

Taksit tutarını hızlıca bulmak için kredi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Taşıt finansmanı için taşıt kredisi hesaplama sayfasında da aynı hesabı yapabilirsiniz.

Krediyi erken kapatmayı düşünüyorsanız, erken ödeme toplam maliyeti değiştirir. Kredi erken kapatma hesaplama aracı bu tutarı gösterir. YMO sözleşmenin başındaki koşullara göre hesaplanır; erken kapatmadaki tasarrufu ayrıca değerlendirmeniz gerekir.

Tüm kredi türleri için hesaplama araçlarının listesine kredi hesaplama araçları sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sözleşme öncesi bilgi formunda YMO

Bankalar kredi sözleşmesi imzalanmadan önce Sözleşme Öncesi Bilgi Formu vermek zorundadır. Bu formda YMO açıkça belirtilir. Faiz oranı ile YMO arasındaki farka dikkat edin; formda açıklanan ek masrafları bu fark ne kadar büyükse o kadar ayrıntılı inceleyin.

Kredi kartı borcunun maliyetini ayrıca hesaplamak isteyenler için kredi kartı borç hesaplama aracı benzer bir yapıda çalışır.

Kesin tutar için kredi sözleşmenizi esas alın; gerektiğinde mali müşavirinize ya da hukuki danışmanınıza başvurun.