Şafak nedir?

Türk Silahlı Kuvvetleri'nde askerler terhise kalan gün sayısını şafak olarak sayar. "Şafak 30" terhise tam 30 gün kaldığı anlamına gelir. Bu sayı sıfıra yaklaştığında tezkereyi bekleyen askere "dede" denir; birliğe yeni gelenler ise "acemi" ya da "toy" olarak anılır. Terhis günü bu sayıma dahil edilmez: terhisten bir gün öncesi şafak 1'dir.

Bu araç, sevk tarihinizi ve hizmet sürenizi girerek terhis tarihinizi hesaplar; hangi gününüzde olduğunuzu, kaç gün geçtiğini, kaç gün kaldığını ve ilerleme yüzdenizi gösterir. Askerlik terhis sayacı olarak da bilinen bu tür araçlar, uzun hizmet dönemlerinde askerin ve ailesinin durumu takip etmesini kolaylaştırır.

Araç nasıl çalışır?

İki farklı giriş yöntemi bulunur.

Birinci yöntemde sevk tarihini ve hizmet süresini girersiniz; araç terhis tarihini kendisi hesaplar. Bu yöntem en sık kullanılandır çünkü sevk belgesi elinizde ise başka bir tarihe ihtiyaç duymazsınız.

İkinci yöntemde terhis tarihini doğrudan girersiniz. Bu durumda sevk tarihi isteğe bağlıdır: sevk tarihini yazmazsanız araç yalnızca kalan gün sayısını (şafakı) gösterir. Geçen gün sayısını, toplam gün sayısını ve yüzde ilerlemeyi görmek için sevk tarihinin de girilmesi gerekir.

Hesap tarihi varsayılan olarak bugündür. Geçmiş bir güne ya da ileri bir tarihe göre durumu görmek istiyorsanız bunu değiştirebilirsiniz.

Hizmet süreleri ve yasal dayanak

7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 5. maddesi, erbaş ve erlerin hizmet süresini altı ay, yedek subay ve yedek astsubayların hizmet süresini on iki ay olarak belirler. Cumhurbaşkanı bu süreyi artırıp azaltabilir; ancak altı ayın altına indiremez. Askerlik hesaplama araçlarında doğru sonuç almak için kendi statünüzü bilmek önemlidir.

Araçta dört seçenek yer alır:

• 6 ay: Erbaş ve erler için kanunun öngördüğü süre.
• 12 ay: Yedek subay ve yedek astsubaylar için.
• Yaklaşık 1 ay (bedelli / dövizle askerlik): Kanun bu statü için temel askerlik eğitimi öngörür. Fiili eğitim süresi birliğe ve celp dönemine göre değişebilir; kesin gün sayısını sevk belgesindeki tarihten öğrenin, celp duyurusuna bakın.
• Özel süre: Ay ya da gün cinsinden serbestçe girebilirsiniz. Güncel dönem kararnamesiyle değiştirilmiş bir süre söz konusuysa bu alanı kullanın.

Ek gün nedir?

Hava değişimi, firar ya da disiplin cezası gibi durumlarda hizmetten sayılmayan günler toplam askerlik süresine eklenir ve terhis tarihi o kadar ileri kayar. Araçtaki ek gün alanına birliğinizin bildirdiği gün sayısını girin; araç terhis tarihini buna göre yeniden hesaplar. Hangi durumların hizmetten sayılmayacağına ilişkin hukuki ayrıntı için birliğinize danışın; araç yalnızca size verilen rakamı hesaba katar.

Terhis tarihi nasıl hesaplanır?

Araç, sevk tarihine hizmet süresi kadar ay ekler. Elde edilen gün sevk günüyle aynıdır; ancak o ay o gün yoksa ayın son günü alınır. Ek gün varsa terhis tarihi o kadar daha ileri kayar.

Temel formül:

• Terhis tarihi: Sevk tarihi + hizmet süresi (ay) + ek günler
• Toplam gün: Terhis tarihi ile sevk tarihi arasındaki gün sayısı
• Geçen gün: Hesap tarihi ile sevk tarihi arasındaki gün sayısı
• Şafak (kalan gün): Terhis tarihi ile hesap tarihi arasındaki gün sayısı
• Tamamlanan yüzde: Geçen gün / toplam gün

Bu tarih aritmetiğini başka durumlar için de kullanmak isterseniz iki tarih arasındaki gün sayısını hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Hesaplama örnekleri

Örnek 1: Er, 6 aylık hizmet

Sevk tarihi 4 Ağustos 2026, hizmet süresi 6 ay, hesap tarihi 31 Ekim 2026. Araç terhis tarihini 4 Şubat 2027 Perşembe olarak bulur. Sevk ile terhis arasındaki toplam gün 184'tür. 31 Ekim 2026 itibarıyla 88 gün geçmiş, 96 gün kalmış; tamamlanma oranı yüzde 47,8'dir.

Örnek 2: Yedek subay, 12 aylık hizmet

Sevk tarihi 5 Mayıs 2026, hizmet süresi 12 ay, hesap tarihi 31 Ekim 2026. Terhis tarihi 5 Mayıs 2027 Çarşamba'dır. Toplam gün 365; 31 Ekim 2026 itibarıyla 179 gün geçmiş, 186 gün kalmış; ilerleme yüzde 49,0.

Örnek 3: Ay sonunda sevk ve kısa ay

Sevk tarihi 31 Ağustos 2026, hizmet süresi 6 ay. Şubat 2027'de 31 gün olmadığından araç terhis tarihini 28 Şubat 2027 Pazar olarak hesaplar; toplam gün 181'dir. 31 Ekim 2026 itibarıyla 61 gün geçmiş, 120 gün kalmış; ilerleme yüzde 33,7.

Örnek 4: Ek günün terhise etkisi

Birinci örneğe 7 ek gün eklenirse terhis tarihi 4 Şubat 2027'den 11 Şubat 2027'ye kayar. 31 Ekim 2026 itibarıyla şafak 96'dan 103'e çıkar.

Araç ne gösterir?

Hesap sonucunda şu bilgiler görüntülenir: şafak sayısı (terhise kalan gün), terhis tarihi ve o günün haftanın hangi gününe denk geldiği, geçen gün, toplam gün ve yüzde ilerleme çubuğu. Kalan süre ayrıca hafta ve gün cinsinden de yazılır.

Bunların yanı sıra araç, her Cumartesi itibarıyla kaç şafak kaldığını gösteren bir haftalık döküm tablosu üretir ve terhise kaç Cumartesi kaldığını bildirir. Terhis tarihinin haftanın hangi günü olduğunu ayrıca araştırmak isterseniz hangi gün hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Haftalık döküm tablosu (örnek)

Aşağıdaki tablo, birinci örnekteki askerin 31 Ekim 2026 itibarıyla ilerleyen Cumartesi günlerinde kalan şafak sayısını göstermektedir. Terhis 4 Şubat 2027 Perşembe'ye denk geldiğinden son Cumartesi 30 Ocak 2027'dir.

Hesaplamanın sınırlılıkları

Bu araç terhis tarihini yukarıda anlatılan takvim hesabıyla bulur. Birliğin bildirdiği fiili terhis tarihi farklı olabilir; hafta sonuna denk gelen tarih uygulamaları, serbest bırakılma saatindeki farklar ve birliğin iç düzenlemeleri sonucu etkileyebilir. Resmî terhis tarihi birlikten öğrenilir.

Araç, şafak sayısını terhis tarihini hesap tarihinden çıkararak bulur. Terhis günü bu sayıya dahil değildir; terhisten önceki gün şafak 1'dir. Kimi birliklerde sayma biçimi farklı aktarılabilir; araçtaki bu varsayımı göz önünde bulundurun.

İlgili araçlar

Askerlik sürecinde işinize yarayabilecek diğer araçlar: kaç gün kaldı sayacı herhangi bir tarihe kalan günü hesaplar. Tarih hesaplama ve gün hesaplama araçları iki tarih arasındaki süreyi farklı birimlerle gösterir. Askerlik öncesinde yaş sınırı veya tecil hesabı yapıyorsanız yaş hesaplayıcı da işe yarar.