Parmak alfabesi çevirici nasıl çalışır

Bu araç, yazdığınız metni Türk alfabesinin 29 harfine göre analiz eder ve her harf için ayrı bir kart üretir. Kart üzerinde harfin büyük gösterimi, Türk alfabesindeki sıra numarası, sesli mi sessiz mi olduğu ve hareketli bir harf ise bu bilgi yer alır. Kelimeler arasındaki boşluklar kartta ayrıca işaretlenir. Metindeki toplam karakter sayısını incelemek isteyenler için kelime ve karakter sayacı bu bilgiyi sunar.

Parmak alfabesi nedir ve ne zaman kullanılır

Parmak alfabesi, konuşulan dilin yazılı harflerini ellerle tek tek gösterme yöntemidir. İşaret dili kullanıcıları bu yöntemi özellikle özel adlar, yer adları ve işareti bilinmeyen kelimeler için kullanır. Yeni tanışılan birine isim söylenirken, az kullanılan bir teknik terimi aktarırken ya da yabancı kökenli bir kelimeyi iletirken parmak alfabesi devreye girer.

Türk İşaret Dili'nin kendine özgü bir dil bilgisi vardır. Kelime sırası, zaman ifadesi ve soru yapısı Türkçeden farklıdır. Günlük konuşmada kelimelerin büyük bölümünün kendi işareti bulunur; iletişim yalnız harf hecelemeyle yürümez. Parmak alfabesi bu sistemin bir parçasıdır.

TİD parmak alfabesinin kısa tarihi

Türkiye'de işaret dili eğitimi 1889'da başladı. O yıl açılan Dilsiz Mektebi'nde Fransız İşaret Dili'nden uyarlanmış, tek elle yapılan bir alfabe kullanılıyordu. Bugün yaygın olarak kullanılan alfabe iki elle yapılan çift el alfabesidir. Bu alfabe, 7-8 Haziran 2007'de Türk Dil Kurumu'nda düzenlenen Türk İşaret Dili Çalıştayı'nda resmi olarak kabul gördü ve TİD alfabesi olarak benimsendi.

Alfabedeki harflerin büyük bölümü, harfin yazılı biçimini andıran el şekilleriyle gösterilir. Akademik çalışmalar harfleri iki gruba ayırır: el bir kez şekil alıp sabit kalan durağan harfler ve yapılırken hareket gerektiren hareketli harfler. Ç, Ğ, İ, J, Ö, Ş ve Ü hareketli; geri kalan 22 harf durağan grubundadır.

29 harfin tablosu

Aşağıdaki tabloda Türk alfabesinin 29 harfi sıra numarasıyla, sesli mi sessiz mi olduğuyla ve durağan mı hareketli mi olduğuyla gösterilmiştir. El şekli sütunu tabloya dahil edilmemiştir; doğrulanmış görsel kaynak olmadan el şekli tarif etmek işitme engelli kullanıcıları yanıltabilir. Harflerin nasıl yapıldığını görmek için sayfanın sonundaki kaynak yönlendirmesine bakınız.

Rakamlar ve desteklenmeyen karakterler

TİD'de sayılar 0'dan 9'a kadar tek elle gösterilir. Araç metindeki rakamları harflerden ayırır; her rakam için ayrı bir kart üretilir ve "rakam" olarak etiketlenir. Sayıları farklı gösterim biçimleriyle karşılaştırmak isteyenler için Roma rakamı çevirici ve binary çevirici bu dönüşümleri yapar.

Q, W ve X harfleri Türk alfabesinde yer almaz. Bu harfler metinde geçtiğinde araç bunları ayrı bir kartla işaretler. Yabancı kökenli kelimeler ya da özel adlar için TİD'de genellikle kelimenin yazılı karşılığı ya da kendi işareti kullanılır. Noktalama işaretleri de desteklenmeyen karakter olarak ayrı kart alır.

Heceleme pratiği modu

Araçta bir heceleme pratiği bölümü bulunur. Bu modda araç, metindeki harfleri seçilen hızda büyük bir kartta sırayla gösterir. Üç hız seçeneği vardır: yavaş, orta ve hızlı. Gösteriyi istediğiniz anda durdurabilirsiniz. Mod, bir kelimeyi ya da adı parmak alfabesiyle hecelerken ritim kazanmak isteyenler için tasarlanmıştır.

Kullanım için metni girin, hız seçin, ardından başlatın. Harf geçişleri seçilen hıza göre otomatik ilerler. Bir kelimeyi daha iyi öğrenmek için önce yavaş hızda birkaç kez geçirin, sonra orta ve hızlı hıza geçin. Durağan harfler de hareketli harfler de aynı hızda gösterilir; hareketli harflerde el şeklini resmî sözlükte kontrol ederek pratiğe başlamak daha verimli sonuç verir.

Özet bilgisi

Her dönüşüm sonunda araç kısa bir özet sunar: metindeki toplam harf sayısı, hareketli harf sayısı ve desteklenmeyen karakter sayısı. Bu özet, metni parmak alfabesiyle göstermenin yaklaşık ne kadar süreceğini kestirmek için kullanışlıdır. Uzun metinlerde hareketli harf oranı yüksekse, pratik yaparken Ç, Ğ, İ, J, Ö, Ş ve Ü harflerine ekstra zaman ayırmak işe yarar.

İsim ya da sözcük üzerinde harf tabanlı başka analizler yapmak isteyenler için ebced hesaplama harflerin sayısal değerlerini hesaplar. Numeroloji hesaplama aracı da isme dayalı sayı analizleri sunar.

Harflerin el şekillerini nereden öğrenebilirsiniz

Bu sayfada her harfin el şekli tarif edilmemektedir. Doğrulanmış görsel kaynak olmadan parmak pozisyonlarını yazmak, özellikle hareketli harflerde hatalı alışkanlıkların yerleşmesine yol açabilir. Harflerin nasıl yapıldığını öğrenmek için iki güvenilir kaynak şunlardır:

• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın çevrim içi TİD sözlüğü tidsozluk.aile.gov.tr adresinde bulunmaktadır. Her harfin el şekli görsel olarak gösterilmektedir.
• Milli Eğitim Bakanlığı 2012'de bir Türk İşaret Dili Sözlüğü yayımladı. Bu kaynakta da parmak alfabesi yer almaktadır.

Bir TİD eğitmeniyle ya da işitme engelli toplulukla birebir iletişim, parmak alfabesini doğru el şekliyle öğrenmenin en güvenilir yöntemidir. Yazılı ve görsel kaynaklar bir başlangıç noktası olabilir; ancak el şekillerindeki hataları düzeltmek geri bildirim olmadan güçtür.

Pratik yaparken işe yarayan yöntemler

Parmak alfabesini öğrenirken şu sıra verimli bir başlangıç sağlar: önce 22 durağan harf, sonra 7 hareketli harf. Durağan harflerde el bir kez şekil alıp sabit kalır; hareketli harflerde ek bir el hareketi vardır. Bu sıra, hangi harfleri tamamladığınızı takip etmeyi kolaylaştırır.

Alıştırma için kendi adınız ya da kısa ve tanıdık bir kelime uygun bir başlangıç noktasıdır. Bu araçla metni analiz edin, sıra numaralarını ve kategorileri görün, ardından resmî sözlükte her harfin el şeklini kontrol edin. Heceleme modunu yavaş hızda açarak öğrendiğiniz harfleri sırayla geçirin.

Rastgele bir harf ya da sayıyla egzersiz yapmak istiyorsanız, rastgele sayı üretici ile değerler üretip bunları parmak alfabesiyle gösterme egzersizine dönüştürebilirsiniz.

Kısa kelimelerle başlamak, uzun cümlelerle başlamaktan daha hızlı ilerleme sağlar. Bir harfi gün içinde birkaç kez kısa süreyle tekrarlamak, tek seferlik uzun seanstan daha kalıcı sonuç verir.

Sayfanın sınırları

Bu araç metin analizini gerçekleştirir; parmak alfabesi animasyonu ya da görseli üretmez. Her harfin el şekli sayfada yer almaz. Harf bilgileri Türk alfabesine göredir; Arapça, Kiril ya da başka alfabe karakterleri tanınmaz ve bunlar desteklenmeyen karakter olarak işaretlenir. El şekillerini öğrenmek için yukarıda belirtilen resmî kaynaklara başvurulması gerekir.