Ebced hesabı nedir

Ebced, Arap alfabesindeki her harfe bir sayı karşılığı veren eski bir sistemdir. Adını harflerin geleneksel sıralamasının ilk kelimesinden alır: elif, be, cim, dal harflerinin okunuşu "ebced" kelimesini oluşturur. Bu sıralama Arap alfabesinin bugün sözlüklerde kullanılan sırasından farklıdır ve Sami alfabelerinin eski dizilişine dayanır.

Osmanlı döneminde ebced yalnız bir sayı tablosu olarak kalmadı. Kitabelerde, mezar taşlarında ve divan şiirinde tarih düşürmek için kullanıldı. Bir mısranın harflerinin toplamı bir olayın hicri yılını verecek şekilde kurulurdu. Bugün ebced hesabı daha çok merak, kültür ve isimlerin sayısal karşılığını görmek için yapılıyor.

Bu sayfadaki araç ebced-i kebir denilen yaygın tabloyu kullanır. Harflerin sayı değerlerini toplar, toplamı ve harf harf dökümü gösterir. Kelimeyi Arapça harflerle girdiğinizde sonuç kesindir. Türkçe harflerle yazarsanız araç her harfi bir Osmanlıca karşılığa çevirir ve sonucun yaklaşık olduğunu belirtir.

Ebced-i kebir harf değerleri tablosu

Ebced sırası ezberlemeyi kolaylaştırmak için sekiz kelimeye bölünür: ebced, hevvez, huttî, kelemen, sa'fes, karaşet, sehaz, dazığ. Birler basamağı ilk dokuz harfe, onlar basamağı sonraki dokuz harfe, yüzler basamağı onun ardından gelen dokuz harfe verilir. Son harf olan gayn 1000 değerini alır.

Osmanlı Türkçesinde Arapçada olmayan sesler için kullanılan pe (پ), çe (چ), je (ژ) ve gef (گ) harflerinin ayrı bir değeri yoktur. Bunlar türedikleri harfin değerini alır: pe 2, çe 3, je 7, gef ve sağır kef 20. Araç da bu kuralı uygular.

Ebced değeri nasıl hesaplanır

Hesap üç adımdan oluşur. Önce kelime Arapça harflerle yazılır. Sonra her harfin tablodaki değeri bulunur. Son olarak bu değerler toplanır. Harekeler, yani üstün, esre, ötre gibi okunuş işaretleri hesaba girmez. Şeddeli harf yazıda bir kez geçtiği için bir kez sayılır.

Birinci örnek: الله

Kelime elif, lam, lam ve he harflerinden oluşur. Değerler 1 + 30 + 30 + 5 şeklindedir ve toplam 66 eder. Araçtaki örnek düğmesine bastığınızda aynı sonucu ve harf harf dökümü görürsünüz.

İkinci örnek: محمد

Mim, ha, mim ve dal harfleri yazılır. Değerleri 40 + 8 + 40 + 4 olur. Toplam 92'dir. Ortadaki mim harfi Arapça yazımda şeddelidir; şedde sayılmadığı için mim yalnız iki kez hesaba girer.

Üçüncü örnek: علي

Ayn 70, lam 30, ye 10 değerindedir. Toplam 110 çıkar. Aynı ismi Türkçe "Ali" diye yazıp Osmanlıca karşılık tablosuyla hesaplarsanız A, L ve İ harfleri elif, lam ve ye olarak alınır ve sonuç 41 olur. Aradaki fark, ismin aslında elifle değil aynla yazılmasından gelir. Bu örnek, Türkçe yazımdan çıkan sonucun neden yaklaşık sayıldığını iyi gösterir.

Dördüncü örnek: بسم الله الرحمن الرحيم

Besmelenin ebced değeri 786 olarak bilinir. Kelime kelime bakınca بسم 102 (2 + 60 + 40), الله 66, الرحمن 329 (1 + 30 + 200 + 8 + 40 + 50) ve الرحيم 289 (1 + 30 + 200 + 8 + 10 + 40) eder. Dört kelimenin toplamı 786'dır. Araç bu ara toplamları "Kelime kelime" bölümünde ayrıca gösterir.

Türkçe harfle yazınca sonuç neden yaklaşık çıkar

Osmanlı imlası Latin harfli Türkçeden çok farklıdır. Kısa ünlüler çoğu kelimede yazılmaz. Aynı ses birden fazla harfle karşılanabilir. S sesi sin, sad ya da se ile; t sesi te ya da tı ile; z sesi ze, zel, dad ya da zı ile; h sesi he, ha ya da hı ile; k sesi kef ya da kaf ile yazılabilir. Hangisinin kullanılacağı kelimenin kökenine bağlıdır.

Araç Türkçe girişte sabit bir tablo kullanır: A elif, E ve H he, I ve İ ye, O, Ö, U, Ü ve V vav, S sin, T te, Z ze, K kef, Ğ gayn ve benzeri. Bu tablo her harfi yazar ve ünlüleri atlamaz. Bu yüzden "Ahmet" yazdığınızda 1 + 5 + 40 + 5 + 400 = 451 bulunur. Oysa ismin Osmanlıca yazılışı احمد olduğu için gerçek ebced değeri 1 + 8 + 40 + 4 = 53'tür. Kesin değer istiyorsanız kelimeyi Arapça harflerle girin. Arapça klavyeniz yoksa sayfadaki harf düğmeleri yeterli olur.

Tarih düşürme ve ebcedin kullanım alanları

Tarih düşürme, bir olayın yılını ebced değerleri toplamı o yılı verecek bir mısra ya da ifade içine gizleme sanatıdır. Cami, çeşme ve köprü kitabelerinde sıkça görülür. Çoğu zaman tarihi veren mısradan önce "târih" kelimesi ya da benzer bir işaret konur. Okuyucu o mısranın harflerini toplayarak hicri yılı bulur. Hicri yılı miladi yıla çevirmek için hicri takvim aracını kullanabilirsiniz.

Ebced değerleri eski metinlerde sayı yazmak için de kullanılmıştır. Rakamların yerine harfler yazılarak sayfa numaraları ya da yıllar belirtilmiştir. Bu yönüyle ebced, Latin dünyasındaki Roma rakamlarına benzer bir işlev görür. Roma rakamlarının nasıl okunduğunu merak ediyorsanız Roma rakamı çevirici aynı mantığı farklı bir sistemde gösterir.

Ebced ile numeroloji arasındaki fark

Batı numerolojisi Latin harflerine 1 ile 9 arasında değer verir ve sonucu tek haneye indirir. Ebcedde ise harf değerleri 1'den 1000'e kadar gider ve toplam olduğu gibi kalır. İki sistem farklı alfabelere ve farklı geleneklere dayanır, bu yüzden aynı isim için birbirine benzemeyen sonuçlar verir. İsminizin Pisagor tablosuna göre değerini görmek için numeroloji hesaplama, isim ve doğum tarihinden çıkan sayılar için şanslı sayı hesaplama aracına bakabilirsiniz. Doğum tarihine dayanan yöntemleri merak ediyorsanız yaşam yolu sayısı ve kader matrisi sayfaları da işinize yarar.

Özel harfler ve yazım ayrıntıları

• Hemze (ء) ve elifin hemzeli ya da medli biçimleri (أ, إ, آ) 1 sayılır.
• Yuvarlak te (ة) okunuşta te gibi dursa da yazıda he biçiminde olduğu için 5 alınır. Bazı kaynaklar 400 sayar; araç yaygın kullanım olan 5'i esas alır.
• Elif maksure (ى) ve hemzeli ye (ئ) 10, hemzeli vav (ؤ) 6 sayılır.
• Hareke, şedde, tenvin ve uzatma çizgisi hesaba girmez.
• Rakamlar ve noktalama işaretleri atlanır; araç sayılmayan işaretleri sonuç altında listeler.

Sonucu nasıl okumalı

Ebced değeri bir kelimenin harflerinin toplamından ibarettir. Bir ismin değeri o kişinin kaderi, şansı ya da geleceği hakkında bilgi vermez. Bu sayfa ebcedi tarih, edebiyat ve yazı kültürünün bir parçası olarak tanıtır. Sonuçları fal, kehanet ya da önemli kararlar için kullanmayın. Hesap adımları her seferinde ekranda gösterildiği için toplamı kendiniz de kontrol edebilirsiniz.