Kambiyo vergisi nedir?

Kambiyo vergisi, bankaların ve yetkili döviz büfelerinin gerçekleştirdiği kambiyo satışlarından alınan banka ve sigorta muameleleri vergisidir. Kısa adı BSMV olarak geçer. Yasal dayanak 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 33. maddesidir. Bu kanun verginin mükellefi olarak bankalar ve yetkili müesseseleri saymaktadır; ancak ekonomik yük fiilen döviz alana yansır.

Bu vergi, bankadan döviz satın aldığınızda uygulanır. Banka, tutarı işlem anında hesabınızdan keser ve dekontunuzda BSMV ya da kambiyo vergisi adıyla ayrıca gösterir. Dövizinizi bankaya sattığınızda, yani bozdurmada, kambiyo BSMV'si alınmaz. Verginin konusu bankanın size yaptığı satış olduğu için tersine işlemde doğmaz.

Peki bu vergiyi kim öder? Hukuken mükellef bankadır, ancak bankalar işlem bedeline eklediği için ödeme fiilen sizden yapılır. Kambiyo işlemi yapmadan önce toplam maliyeti hesaplamak, özellikle yüksek tutarlarda bütçenizi doğru kurmanıza yardımcı olur.

Yürürlükteki oran ve yasal dayanağı

Şu anda geçerli oran binde 2, yani %0,2'dir. Bu oran 3031 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlendi; karar 30.09.2020 tarihinde 31260 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Oran, döviz satış tutarı üzerinden uygulanır.

Vergi 2019 yılında binde 1 olarak yürürlüğe girdi, ardından 2020 tarihli bu kararla binde 2'ye yükseltildi. 2026 yılı için farklı bir oran kararı bulunamadı. Oranlar Cumhurbaşkanı Kararıyla değiştirilebildiğinden, büyük bir kambiyo işlemi yapmadan önce bankanızdan ya da yetkili müesseseden güncel oranı teyit etmenizi öneririz.

Kambiyo vergisi nasıl hesaplanır?

Vergi, banka satış kuru üzerinden hesaplanan işlem tutarının binde 2'sidir. İşlem tutarı, aldığınız döviz miktarı ile o günkü banka satış kurunun çarpımıdır. Formül şöyle kurulur:

Efektif kur, vergiyi de dahil ettiğinizde bir birim dövizin size gerçekte ne kadara çıktığını gösterir. Bankadan bağımsız döviz hareketlerini takip ederken döviz çevirici aracını kullanabilir, ardından bu hesaplayıcıyla kambiyo vergisini ayrıca ekleyebilirsiniz.

Örnek 1: Dolar alımı

1.000 USD alımı, örnek kur 41,50 ₺. Aşağıdaki rakamlar güncel kuru göstermez; hesabı açıklamak amacıyla kullanılmıştır:

Dolar kurunu TL olarak takip ediyorsanız dolar hesaplama aracı faydalı olacaktır. Bu araç kambiyo vergisini göstermez; gerçek toplam maliyeti bulmak için vergiyi ayrıca hesaplamanız gerekir.

Örnek 2: Euro alımı

5.000 EUR alımı, örnek kur 48,00 ₺:

Euro karşılığını TL olarak öğrenmek için euro hesaplama aracından yararlanabilirsiniz. Kambiyo vergisini işleme eklediğinizde gerçek toplam maliyeti görebilirsiniz.

Örnek 3: TL bütçeyle alınabilecek döviz miktarı

Elinizde 100.000 ₺ bütçe varsa ve bu bütçeyle vergiye rağmen ne kadar döviz alabileceğinizi hesaplamak istiyorsanız formül şöyledir. Kur örnek olarak 40 ₺ alınmıştır:

Yukarıdaki hesaplayıcıda ters moda geçerek bütçenizi girdiğinizde araç bu hesabı otomatik yapar ve alınabilecek döviz ile vergi tutarını birlikte gösterir.

Döviz bozdurma ve sıfır oran uygulanan işlemler

Bankadaki dövizinizi Türk lirasına çevirdiğinizde kambiyo BSMV'si alınmaz. Vergi yalnız bankanın size döviz sattığı işlemde doğmaktadır. Bu ayrımı bilmek, dönemsel döviz alım satımı yapan bireyler ve işletmeler için bütçe tahminini kolaylaştırır.

Bazı işlemlerde oran yasal olarak sıfır uygulanır ve vergi hiç doğmaz. Bu işlemler şunlardır:

• Bankalar ile yetkili müesseseler arasındaki kambiyo satışları
• Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan satışlar
• Döviz kredisi borçlusuna, söz konusu kredinin ödemesi amacıyla yapılan satışlar
• Sanayi sicil belgeli işletmelere yapılan satışlar
• İhracatçı birliklerine üye ihracatçılara yapılan satışlar
• Yurt dışında yerleşik finansal kuruluşlara yapılan satışlar

Sanayi sicil belgeli bir firma veya ihracatçı birliği üyesiyseniz bankanız bu istisnayı işleminize uygulamalıdır. Banka uygulamıyorsa durumu belgeleriyle birlikte şubeye bildirmeniz gerekir. Yukarıdaki hesaplayıcıda istisna kapsamındaysanız ilgili seçeneği işaretleyebilirsiniz; vergi otomatik olarak sıfıra düşer.

Kaydi altın alımında BSMV

Bankadaki altın hesabı üzerinden gerçekleştirilen fiziki teslimatsız altın alımları, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 2020 yılı görüşüne göre kambiyo muamelesi sayılmaktadır. Bu işlemlere döviz alımıyla aynı oran uygulanmakta; yani binde 2 vergi kesilmektedir. Kuyumcudan veya rafineriden fiziki altın satın aldığınızda ise bu vergi uygulanmaz.

Örnek: Kaydi altın alımı

100 gram kaydi altın alımı, örnek gram fiyatı 5.700 ₺:

Altın fiyatlarını gram veya ons bazında güncel olarak takip etmek için altın hesaplama aracından yararlanabilirsiniz. Kaydi altın alımı yapıyorsanız yukarıda gösterilen kambiyo vergisini bu tutara eklemeniz gerekir.

Kaydi altındaki BSMV uygulamasına yönelik davalar yargı sürecinde devam etmektedir. Danıştay 7. Dairesi, 27.06.2026 tarihli 33293 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararında uyuşmazlığın vergi mahkemesinde görülmesi gerektiğine hükmetti. Davanın sonucu hakkında kesin bir bilgi şu an mevcut değildir; bu konudaki gelişmeleri takip etmenizi öneririz.

Araç nasıl kullanılır?

Yukarıdaki hesaplayıcıda önce işlem türünü seçin: döviz alımı, kaydi altın alımı veya döviz bozdurma. Bozdurma seçildiğinde vergi sıfır olarak görünür; bu işlemde BSMV doğmaz.

Döviz alımı veya kaydi altın seçiminde miktarı girin, ardından işlem günündeki banka satış kurunu ya da gram fiyatını yazın. İstisna kapsamındaysanız sanayi sicil belgesi, ihracatçı veya döviz kredisi ödemesi seçeneklerinden uygun olanı işaretleyin; oran sıfıra düşer. Varsayılan oran binde 2 olarak ayarlıdır. Bankanızın farklı bir oran uyguladığını öğrenirseniz bu alanı güncelleyebilirsiniz.

Sonuç ekranında döviz bedeli, kambiyo vergisi, toplam ödenecek tutar ve efektif kur birlikte görüntülenir. TL bütçenizle tam olarak ne kadar döviz alabileceğinizi hesaplamak istiyorsanız ters moda geçin ve bütçenizi girin.

Yurt dışından sipariş için ödeyeceğiniz vergileri gümrük vergisi hesaplama aracıyla öğrenebilirsiniz. Alışverişlerinizde KDV tutarını hesaplamak için KDV hesaplama aracını da kullanabilirsiniz.

Bu sayfa bilgi amaçlıdır; vergi hesaplamalarınızı tamamlamadan önce bankanız veya mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.