Amortisman Hesaplama
Binek araç, ticari araç, makine ve demirbaşlar için amortisman hesaplayın. Normal ve azalan bakiyeler yöntemiyle vergi avantajınızı öğrenin.
✅ Amortisman Hesaplama Sonucu
| Yıl | Dönem Başı Değer | Amortisman Oranı | Amortisman Tutarı | Birikmiş Amortisman | Net Defter Değeri |
|---|
* Vergi avantajı %25 Kurumlar Vergisi oranı üzerinden hesaplanmıştır.
Amortisman Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Amortisman, işletmelerin satın aldıkları maddi duran varlıkların (araçlar, makineler, binalar, demirbaşlar vb.) değerinin faydalı ömürleri boyunca sistematik olarak giderleştirilmesi işlemidir. Bu uygulama, Türk Vergi Mevzuatı çerçevesinde işletmelere önemli vergi avantajları sağlamaktadır.
İşletmeler için amortisman hesaplaması, hem muhasebe kayıtlarının doğru tutulması hem de vergi matrahının belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. KDV hesaplama ile birlikte düşünüldüğünde, amortisman giderleri işletmelerin vergi yükünü önemli ölçüde azaltabilir.
Amortisman Yöntemleri
Türkiye'de yaygın olarak kullanılan iki temel amortisman yöntemi bulunmaktadır:
1. Normal (Doğrusal) Amortisman Yöntemi: Bu yöntemde, varlığın amortismana tabi tutarı faydalı ömrüne eşit olarak bölünür. Her yıl aynı tutarda amortisman gideri yazılır. Örneğin, 5 yıllık faydalı ömre sahip bir araç için her yıl %20 oranında amortisman ayrılır. Bu yöntem, hesaplaması kolay ve öngörülebilir olması nedeniyle tercih edilmektedir.
2. Azalan Bakiyeler Yöntemi: Bu yöntemde, normal amortisman oranının 2 katı uygulanır, ancak bu oran her yıl net defter değeri üzerinden hesaplanır. İlk yıllarda daha yüksek amortisman gideri yazılırken, sonraki yıllarda tutar azalır. Bu yöntem, özellikle teknolojik varlıklar için tercih edilir çünkü değer kaybı ilk yıllarda daha yüksektir.
💡 Pratik Bilgi: Azalan bakiyeler yöntemi, ilk yıllarda daha fazla vergi avantajı sağlar. Ancak toplam amortisman tutarı her iki yöntemde de aynıdır. Yöntem seçimi, işletmenin nakit akışı ve vergi planlaması stratejisine göre yapılmalıdır.
2026 Yılı Binek Araç Amortisman Sınırları
Binek otomobillerde amortisman uygulaması diğer varlıklardan farklılık göstermektedir. Gelir Vergisi Kanunu'na göre, binek otomobillerin amortismanında belirli sınırlamalar mevcuttur. KDV ve ÖTV dahil toplam maliyet üzerinden hesaplanan bu sınırlar, her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenmektedir.
2026 yılı için binek araç amortisman sınırları Maliye Bakanlığı tarafından açıklanacaktır. Sınırın üzerindeki tutar için amortisman ayrılamaz ve bu kısım kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak değerlendirilir. Bu durumda gelir vergisi hesaplama yapılırken dikkatli olunmalıdır.
Ticari Araçlarda Amortisman
Ticari araçlar (kamyon, kamyonet, minibüs vb.) için binek araç sınırlamaları geçerli değildir. Bu araçların tamamı amortismana tabi tutulabilir. Ticari araç alımında taşıt kredisi hesaplama aracı ile finansman maliyetlerinizi önceden planlayabilirsiniz.
Ticari araçların faydalı ömrü genellikle 5 yıl olarak belirlenir. Normal amortisman yönteminde yıllık %20, azalan bakiyeler yönteminde ise ilk yıl %40 oranında amortisman ayrılır.
Makine ve Demirbaşlarda Amortisman
İşletmelerin üretim süreçlerinde kullandıkları makineler ve ofis demirbaşları da amortismana tabidir. Bu varlıkların faydalı ömürleri Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan "Amortisman Oranları Listesi"nde belirlenmiştir. Üretim makineleri için genellikle 5-10 yıl, ofis demirbaşları için 5-10 yıl, bilgisayar ve teknolojik ekipmanlar için 3-5 yıl faydalı ömür öngörülmektedir.
Amortisman ve Vergi Avantajı
Amortisman giderleri, işletmelerin vergi matrahından düşülebilen giderlerdir. Bu sayede ödenecek kurumlar vergisi veya gelir vergisi azalır. Örneğin, %25 kurumlar vergisi oranında bir işletme, 100.000 TL'lik amortisman gideri ile 25.000 TL vergi avantajı elde eder.
Vergi planlaması yaparken kar marjı hesaplama ile birlikte amortisman giderlerini de değerlendirmek önemlidir. İşletmenin maaş hesaplama ve diğer giderleriyle birlikte toplam maliyet yapısı analiz edilmelidir.
Amortisman Başlangıç Tarihi
Amortisman uygulaması, varlığın aktife alındığı (kullanıma hazır hale geldiği) tarihte başlar. Yıl içinde alınan varlıklar için kıst amortisman uygulanır. Yani, varlığın aktife alındığı aydan yıl sonuna kadar olan süre için orantılı amortisman hesaplanır.
📌 Önemli: Kıst amortisman uygulaması isteğe bağlıdır. İşletmeler dilerlerse varlığı aktife aldıkları yılda tam yıl amortisman ayırabilirler. Ancak bu durumda faydalı ömrün son yılında kalan kısım için amortisman ayrılır.
Hurda Değeri ve Amortisman
Bazı varlıklar faydalı ömürlerinin sonunda hâlâ bir ekonomik değere sahip olabilir. Bu değere "hurda değeri" veya "kalıntı değer" denir. Amortismana tabi tutar hesaplanırken, maliyet bedelinden hurda değeri düşülebilir. Ancak pratikte çoğu işletme hurda değerini sıfır olarak kabul etmektedir.
Araç satışı planlarken MTV hesaplama aracı ile yıllık vergi yükünüzü de göz önünde bulundurun. Aracın satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark, vergisel açıdan kar veya zarar olarak değerlendirilir.
Amortisman Kayıtları ve Muhasebe
Amortisman giderleri, dönem sonlarında muhasebe kayıtlarına alınır. Tipik bir amortisman kaydında:
- Borç: Amortisman Giderleri Hesabı
- Alacak: Birikmiş Amortismanlar Hesabı
Birikmiş amortisman, varlığın aktif değerinden düşülerek net defter değerine ulaşılır. Bu değer, finansal tablolarda varlığın güncel muhasebe değerini gösterir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Amortisman hesaplaması ve uygulamasında dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar:
- Arazi ve arsalar için amortisman ayrılmaz (değer kaybetmezler)
- Yapım aşamasındaki yatırımlar için amortisman başlamaz
- Binek araç sınırlamaları her yıl güncellenir
- Yöntem değişikliği ancak haklı gerekçeyle ve izinle yapılabilir
- Amortisman süresinin kısaltılması mümkün değildir
İşletmenizin finansal planlaması için birikim hesaplama ve faiz hesaplama araçlarımızı da kullanabilirsiniz.